Rozmowa kwalifikacyjna (Interview)

Dotarłeś do tego miejsca? To znaczy, że Twoje CV zostało wybrane z kilkuset innych a Ty znajdujesz się wśród kilkunastu najciekawszych osób zaproszonych do następnego etapu rekrutacyjnego.

Rzadko się zdarza, że Twój egzaminator wie, jak prowadzić profesjonalną rozmowę kwalifikacyjną, czyli tzw. „interview”. Zazwyczaj obiektywne interview to efekt kilkuletniej pracy i doświadczeń osoby, która ukończyła odpowiednią szkołę i ma za sobą setki takich wywiadów. Profesjonalistę spotkasz w wyspecjalizowanej firmie (Head-Hunters) prowadzącej rekrutacje na zamówienie a czasem nawet wewnątrz firmy, do której aplikujesz, ale tylko w dziale HR (Human Resources). Łatwo rozróżnić profesjonalistę od amatora, nauczysz się tego po kilkunastu rozmowach.

Ty też podświadomie oceniasz swojego rozmówcę. Jednak pamiętaj, to od Twojego rozmówcy zależy jak przekaże Twój profil potencjalnemu pracodawcy lub przełożonemu i mało jest prawdopodobne, że ponownie w swojej karierze zawodowej spotkasz go ponownie, chyba, że to on będzie Twoim szefem. Zdarza się również czasami, że Head-Hunterzy powracają do osób, z którymi już mieli okazję rozmawiać, ale o tym szerzej w dziale dotyczącym Head-Hunterów. Nie daj się wyprowadzić z równowagi, Twoja praca jest ważniejsza niż te kilka stresujących chwil. Chociaż ważną umiejętnością jest panowanie nad stresem, jak również sposoby radzenia sobie z nim.

Rozmowa kwalifikacyjna, to egzamin z życia. Przygotuj się dobrze. Trwa zwykle od 15 minut do, o zgrozo, czasem nawet 2 godzin. Pamiętaj, najważniejsze w Twoim interview jest pierwszych kilkadziesiąt sekund. To przez ten czas Twój rozmówca Cię ocenia i podświadomie wystawia Ci opinię. Jeżeli zawalisz początek to szkoda czasu na dalszy ciąg.

Twoje interview podzielimy na kilka etapów, każdy z nich wymaga przygotowania i wcześniejszych przemyśleń. Nie marnuj czasu na dyrdymały i przed każdą rozmową zastanów się, czego jeszcze powinieneś się dowiedzieć o firmie i jak się zaprezentować.

I Etap – wejście

Każdy człowiek ocenia drugiego po wyglądzie. Jedno spojrzenie i już wiesz, co myśleć o kimś. Tacy już jesteśmy, czy tego chcemy czy nie. Pozory jednak mylą, ale będzie Ci bardzo trudno poprawić swój wizerunek, jeżeli zawalisz na początku. I odwrotnie, ktoś może wpaść Ci w oko i pomimo że będzie nieodpowiednim kandydatem, będziesz go bronić. Pamiętaj na pierwsze wrażenie pracujemy kilkadziesiąt sekund, a zmiana wywartego wrażenia zajmuje miesiące, na które nie masz czasu. Natury nie da się oszukać, dlatego pamiętaj:

• Nigdy się nie spóźniaj na umówione interview, nawet 5 minut po czasie jest niedopuszczalne (lepiej zadzwonić i odwołać niż być zdyszanym, bez tchu jakbyś maraton miał za sobą, bo akurat był korek...)
• Ubierz się schludnie, ale nie wyzywająco (kobiety są oceniane bardziej surowo, szczególnie przez... kobiety)
• Garnitur/garsonka
• Czyste buty/torebka dopasowana do kompletu
• Zdrowy wygląd
• Czyste i pachnące włosy
• Miły zapach (nie przesadzaj z perfumami, to ma być miłe powonienie a nie natrętny kwiat róży czy super mocny męski odorek)
• Schludne paznokcie (bród dyskwalifikuje)
• Ogól się
• Zadbaj o świeży oddech
• FAJKI (pamiętaj nie pal przed samym spotkaniem, jeśli już palisz staraj się nie robić tego przed spotkaniem, guma do żucia pomoże zachować świeży oddech, jednocześnie odwróci uwagę od natrętnej myśli o zapaleniu)
• Zachowanie
• Uśmiechaj się, ale nie szczerz
• Pełna kultura, nawet, gdy rozmówca według Ciebie na to nie zasługuje (zdarza się czasami, że próbuje wyprowadzić Cię z równowagi, ale pamiętaj nie robi tego dla zabawy, jest w tym drugie dno)

II Etap – przedstawianie się

Może się wydawać, że każdy to potrafi. Nic bardziej mylnego, stres potrafi zmienić człowieka w zastraszonego i zagubionego gryzonia, dlatego pamiętaj:

• Mów powoli i wyraźnie
• Podaj rękę i uważaj, większość Twoich rozmówców zwraca na to szczególną uwagę
• Zdrowy uścisk, ale nie imadło
• Suche ręce

III Etap – zajęcie miejsca

Jeżeli byłeś parę minut przed czasem, poproszono Cię o poczekanie w sali, w której prawdopodobnie odbędzie się rozmowa. Masz chwilę na oszacowanie, które miejsce będzie dla Ciebie najlepsze, najwygodniejsze, najbardziej komfortowe ze względu na padające światło, wygodne krzesło, wygodną pozycję przy stole. Wbrew pozorom ma to kolosalne znaczenie w trakcie interview. Twój rozmówca wybierze miejsce naprzeciw Ciebie. Jak siądziesz naprzeciw okna, bez żaluzji, będzie Ci trudno się skupić na twarzy Twojego egzaminatora, za duży kontrast. Posadź znajomego tyłem do okna, sam usiądź przodem do niego i spróbuj kilka minut z nim rozmawiać. To jest Twoje interview i to Ty masz być panem sytuacji.

Jeżeli weszliście razem, Ty i Twój rozmówca, poczekaj aż poprosi Cię o zajęcie miejsca. Jeżeli masz taką możliwość, ogranicz do minimum ilość rozpraszających Cię rzeczy. Okno? Może są żaluzje, poproś o ich zasłonięcie to nic nie kosztuje.

Zapytają Cię czy chcesz coś do picia. Zgódź się, długa rozmowa wysusza gardło a kilka kropel mokrego tylko pomoże Ci utrzymać komfort mówienia. Gdy Twój egzaminator pójdzie po coś do picia, Ty masz kilka dodatkowych chwil na przestudiowanie ulotek firmowych, które prawdopodobnie znajdują się w sali, jeżeli nie zrobiłeś tego wcześniej. (Szczerze mówiąc, taka sytuacja jest niedopuszczalna, przed interview powinieneś w Internecie jak najwięcej dowiedzieć się o przyszłym rozmówcy). Taka ulotka to dobry pretekst do rozpoczęcia rozmowy. Nie należy czekać na „pierwsze pytanie”, interview może się rozpocząć od zwykłej rozmowy, której Ty jesteś początkiem i najważniejszym elementem.

IV Etap – rozmowa

Teraz zaczyna się właściwe interview. Każda rozmowa jest inna. Cechą wspólną wszystkich jest to, że zawsze zdobywasz nowe doświadczenia, które możesz wykorzystać następnym razem. Nawet, gdy masz pracę, warto uczestniczyć w kilku interview rocznie. Trening czyni mistrza. Każdy kiedyś będzie musiał odbyć taką rozmowę. Jeżeli nie wiesz, od czego zacząć, zastanów się, jakie potencjalne pytania może Ci zadać Twój rozmówca. Dobrze się przygotuj, zapisz sobie, o co mogą pytać na stanowisko, na które aplikujesz. Nie wiesz jak poradzić sobie z interview? Wykorzystaj rodzinę, znajomych, poproś o pomoc, niech się wcielą w rolę egzaminatora, skrytykują. Wolisz sam? Nagraj się, nagraj swoją autoprezentację, odpowiedzi na pytania. Posłuchaj sam siebie i będziesz wiedział, co poprawić. Uwierz, najlepszą nauką jest poproszenie o pomoc kogoś z rodziny, znajomego, przyjaciela i nagranie Waszej rozmowy, wtedy łatwo wychwycisz rzeczy, które robisz nie zdając sobie nawet z nich sprawy. Nagranie video jest najlepszą pomocą dydaktyczną, będziesz bardzo zaskoczony, jak nieudolnie próbujesz maskować swoje zdenerwowanie, jakie popełniasz błędy językowe.

Najważniejsze w trakcie rozmowy:

• Komunikatywność – rozmowa nie może być monologiem, pomyśl, że jesteś właśnie z najlepszymi przyjaciółmi i prowadzicie ciekawą konwersację a Ty opowiadasz najciekawsze historie
• Samoświadomość – dobrze jest wiedzieć, kim się jest, czego się chce, co się potrafi i co możemy zaoferować nowej firmie, zastanów się na podstawie ogłoszenia rekrutacyjnego, czego oczekuje potencjalny pracodawca
• Kontakt wzrokowy – zdrowy w trakcie interview to 50 – 60 % czasu rozmowy, przesada nie jest mile widziana, nie dominuj, nikt nie chce zatrudniać dominującego podwładnego, ale też nie wolno patrzeć bezustannie w ścianę, stół czy jakiś obrazek
• Uśmiech i pogodność – nikt nie chce mieć w swoim zespole ponuraka, pesymisty czy zadufanego wykrochmalonego sztywniaka, nie przesadzaj i dopasuj swoje zachowanie do potrzeb stanowiska, na które aplikujesz
• Wiedza na temat firmy – większość firm posiada już swoje strony internetowe, które są bezcenną bazą wiedzy na temat ich działalności, niedopuszczalne jest pójście na interview bez znajomości przynajmniej podstawowych produktów czy usług, warto też wydrukować ogłoszenie rekrutacyjne oraz kilka podstawowych informacji o firmie i mieć je ze sobą
• Mów tyle ile trzeba – nie marnuj czasu i nie opowiadaj wszystkiego, co wiesz na dany temat
• Utrzymaj dystans – nie bądź desperatem
• Nie spoufalaj się – pełen profesjonalizm, żadnych osobistych wybiegów, interview to nie miejsce na komplementy i zaczepki
• Bądź wiarygodny – nie koloryzuj, nie kłam a przynajmniej w kwestiach, które można łatwo sprawdzić, chociaż i te wydające się Tobie trudne do sprawdzenia, dla profesjonalisty mogą być łatwe do przejrzenia jak krótki filmik (Masz profil w NK? Profesjonalista może z niego sporo wyczytać…)
• Nie gestykuluj za dużo – wielu egzaminatorów narzeka na nadmierne machanie rękami, nikt nie chce zatrudniać nadpobudliwych
• Nie zamykaj się – założone ręce, skrzyżowane nogi, skrzyżowane dłonie, gapienie się w jeden punkt, nerwowe stukanie palcami, nie sugeruj egzaminatorowi, że coś ukrywasz albo, że jesteś nerwus
• Wyluzuj – stres zabija, nie tym to innym razem

Najczęstsze pytania

• Proszę opisać swoją karierę zawodową.
• Podaj pięć cech opisujących Twój charakter. Co by powiedział Twój mąż/żona/przyjaciel o Twoim charakterze?
• Proszę opowiedzieć coś o sobie.
• Jaka jest Twoja największa zaleta? Wymień szybko pięć swoich zalet?
• Jak jest Twoja największa wada? Wymień szybko pięć swoich wad?
• Jak sobie radzisz ze stresem?
• Jaki jest Twój największy sukces?
• Jaka była Twoja największa porażka? (Jeśli ich nie masz, swoim zdaniem, to dziwne, nikt nie jest nieomylny, pamiętaj o tym.)
• Dlaczego chcesz zmienić pracę?
• Dlaczego to właśnie Ciebie mam zatrudnić?
• Od czego zaczniesz swój pierwszy dzień w pracy?
• Jakie są Twoje oczekiwania finansowe? Obejrzyj raport wynagrodzeń
• Jaka jest Twoja dostępność, od kiedy możesz zacząć?

Zabronione pytania

Pracodawca ma prawo żądać od osoby ubiegającej się o zatrudnienie, podania danych osobowych obejmujących dwa rodzaje informacji, tj.: umożliwiających identyfikację personalną kandydata oraz dotyczących wykształcenia kandydata do pracy oraz przebiegu jego dotychczasowego zatrudnienia. Kandydat na pracownika nie jest natomiast zobowiązany do ujawniania informacji dotyczących jego życia osobistego, takich jak Np.: plany rodzinne, wyznanie czy preferencje seksualne, opinie polityczne lub karalność.

Pytania do firmy

Mają pokazać, że naprawdę jesteś zainteresowany firmą, stanowiskiem, jakbyś już założył, że będziesz przyjęty.

• Będziesz się zastanawiał jak dostaniesz pracę? – Kiepska odpowiedź, raczej Ci nie zależy i jest Ci wszystko jedno czy dostaniesz tę pracę
• Pytania o perspektywy rozwoju nie mają sensu. Zawsze odpowiedź nakreśli świetlaną przyszłość i postawi Cię wśród innych kilkunastu kandydatów aplikujących na to stanowisko, którzy właśnie o to zapytają.
• Ciekawość o własne stanowisko? – Brzmi wiarygodnie, zainteresuj się czy (o ile nie było tych informacji w ogłoszeniu):
• Czy jest to nowe stanowisko?
• Jeżeli ktoś był przed Tobą na tym stanowisku, zainteresuj się, co się z nim stało? Awansował? Odszedł? Przesunięto go gdzie indziej? Pożegnał się z firmą po okresie próbnym?
• Zapytaj, jakie będą oczekiwania w stosunku do Twojej osoby?
• Pytaj o zakres obowiązków jeżeli nie było ich w ogłoszeniu.
• Pytaj, jaki obrót ma zrobić przedstawiciel handlowy?
• Jaki poziom zyskowności ma zapewnić dyrektor sprzedaży?
• Jakich oszczędności ma szukać księgowy?
• Co usprawnić informatyk?
• Co powiedziałby Pan o moim przyszłym przełożonym? – Ciekawe i intrygujące, odpowiedź może zaskoczyć nawet Twojego egzaminatora, może się też okazać, że to On będzie Twoim szefem.
• Dobrze jest pytać o dalsze kroki. Kiedy można się spodziewać odpowiedzi i co dalej, jeśli będzie pozytywna? To pytanie jest jak najbardziej na miejscu, masz pełne prawo wiedzieć jak przebiega proces rekrutacyjny.

V Etap – zakończenie

Podziękuj za poświęcony czas.

Porady

Na stronach internetowych można znaleźć setki porad. Wiele z nich nie nadaje się do polecenia. Jednak warto zawsze znać inny niż swój punkt widzenia, dlatego zachęcam do czytania.

• Sytuacje beznadziejne: banki, opłaty
• Rozmowy kwalifikacyjne
• Radzenie sobie z brakiem pracy
• Jak przetrwać na bezrobociu?
• Jak szukać pracy?
• Jak aktywnie szukać pracy?
• Internet czy gazeta?
• Gdzie szukać?
• Znajomości. Dlaczego tak? Dlaczego nie?
• Jak i gdzie szukać pracy w internecie
• Poradnik - ABC rynku pracy
• Jak uniknąć ryzyka pracując za granicą

Jeżeli masz jakiś pomysł lub chcesz coś zmienić w naszym portalu lub masz ciekawy materiał albo artykuł albo sam piszesz i chcesz zamieścić swoje przemyślenia na naszych stronach, napisz do nas. Z przyjemnością podejmiemy współpracę. Portal się rozwija i każdy pomysł jest wart naszej uwagi.